Preventie - Paard en Mestonderzoek

Zand in de mest (en darmen)

Merle Slagers — Sat, 05 Jun 2021 15:52:41 +0000

Bij Paard & Mestonderzoek controleren wij ieder mestmonster op de aanwezigheid van zand. Wij zien daarom geregeld zand in de mestmonsters van paarden, wat betekent dat paarden regelmatig zand binnen krijgen. Dit is een probleem dat vooral aan het einde van het weide seizoen voor komt. Zand in de darmen kan voor grote problemen zorgen en moet serieus genomen worden. De stelregel hierbij is: Voorkomen is beter dan genezen. Gelukkig zijn er ook ondersteunende maatregelen die je kunt nemen wanneer je paard toch onverhoopt zand binnen heeft gekregen.

Welzijnsprobleem
Iedere paardeneigenaar wil natuurlijk het beste voor zijn paard! Waarschijnlijk is juist dat dé oorzaak van het vaker voorkomen van problemen door zand in de darmen bij paarden. Paarden worden tegenwoordig steeds minder op stal gehouden, en staan steeds vaker buiten. De paarden staan vaker op schrale weides en zandpaddocks om een overvloed aan voedingsstoffen te voorkomen. Omdat we de paarden tegenwoordig wel graag de hele dag ruwvoer willen aanbieden, dus ook als ze buiten staan, wordt er in veel gevallen dagelijks hooi op de schrale weide of paddock gevoerd. Het voeren van hooi op een korte weide of in de paddock verhoogt het risico van zandopname bij paarden. Het is dus zeer aannemelijk dat de toenemende zandproblemen hierdoor veroorzaakt worden.

Vooral aan het einde van het weide seizoen
Bij Paard & Mestonderzoek onderzoeken wij alle monsters die binnen komen als service op de aanwezigheid van zand. In de afgelopen weken zien wij weer steeds vaker zand in de monsters. Het korter wordende gras aan het einde van het zomer seizoen, en het verhuizen van de weide naar de paddocks voor de winter, speelt hier waarschijnlijk een belangrijke rol.

Zand “eten”
Het kan ook zijn dat je jouw paard soms ook zand ziet eten of likken. In dat geval is er iets anders aan de hand. Het kan zijn dat er sprake is van verveling, maar in de meeste gevallen gaat het om een mineralen tekort. In het zand zitten mineralen en op die manier krijgen ze deze binnen.

Probleem serieus nemen
Zand in de darmen van het paard is een probleem dat niet onderschat moet worden. Als het zand zich gaat ophopen in de darmen (dikke darm) kan dit de darmen ernstig beschadigen. De darmbewegingen zullen slechter worden door opgehoopt zand, waardoor er zich weer makkelijker nog meer zand ophoopt. Een neergaande spiraal die zeer ernstig is. Zand in de darmen van het paard kan voor ernstige en zelfs levensgevaarlijke situaties zorgen.

Voorkomen is beter dan genezen
Het is belangrijk de oorzaken van het binnen krijgen van zand te achterhalen. Op de schrale weide blijven de paarden aan het korte gras eten, waarmee ze zand binnen kunnen krijgen. Op de paddock kan het zijn dat de paarden direct van het zand gevoerd krijgen, of gemorst hooi van de zandgrond opeten. Moeten de paarden dan maar weer meer op stal staan en alleen op stal eten? Nee, dat is niet de meest paardvriendelijke oplossing natuurlijk. En gelukkig zijn er nog een heel aantal andere maatregelen die je kunt nemen.
Er zijn handige voersystemen om het morsen van hooi op de zandbodem zoveel mogelijk tegen te gaan. Maar iedere paardenhouder weet hoe lastig het is om paarden te leren netjes (met mes en vork) te eten. Hoe goed je ook je best doet er belanden altijd plukken hooi naast het voersysteem, deze restjes eten de paarden later weer op. Kijk daarom ook eens kritisch waar het eventueel gemorst hooi terecht komt. Het is verstandig de ruimte rondom het voersysteem zandvrijhouden door de verharden of bijvoorbeeld rubberen matten neer te leggen.
Een hooinet of voersysteem op een verharde uitloop die goed zandvrij gehouden wordt kan al een mooie verbetering zijn. Daarnaast kun je een hooinet ook nog boven een groot voerkrat hangen zodat daar het (meeste) gemorste hooi invalt.
Het is belangrijk te realiseren dat deze maatregelen om te voorkomen dat het paard zand binnen krijgt, noodzakelijk zijn om problemen te voorkomen. Maatregelen om zand af te voeren uit de darmen van het paard zijn nooit een oplossing als er niet iets aan de oorzaak wordt gedaan.

Wanneer het gaat om het eten van zand, dan zou het kunnen helpen om een liksteen op te hangen. Als er al een liksteen aangeboden wordt, dan kan het verstandig zijn om te kijken of een liksteen met een andere mineralensamenstelling wel helpt.

Maatregelen als je paard zand in de darmen heeft
Het belangrijk om te weten wat je zelf kunt doen om je paard te helpen eventueel binnen gekregen zand weer af te voeren. Er bestaan middelen die een zandafvoerend effect hebben in de darmen van het paard. Een stof die hiervoor veel wordt gebruikt, en goed werkzaam lijkt te zijn in praktijk, is Psyllium (zaad of husk). Psyllium vormt een soort slijmerig substantie waar het zand zich aanbind en werkt laxerend. Op die manier wordt zand, na het voeren van psyllium, naar buiten afgevoerd. Psyllium kan ook gecombineerd worden met pre/probiotica, Magnesium Sulfaat of oliën. Er zijn verschillende aantal artikelen die erop wijzen dat deze stoffen elkaars werkzaamheid kunnen versterken (Landes et al 2008; Niinistö et al 2014 en Hotwagner en Iben 2007). De oliën en Magnesium Sulfaat zorgen waarschijnlijk voor een extra laxerend effect, waar de pre/probiotica de darmen zullen ondersteunen in hun herstel en daarmee de darmbewegingen wellicht sneller normaliseren. Het is goed om je te realiseren dat niet altijd alle paarden goed zand afvoeren door het geven van een psyllium kuur. Neem daarom zandopname serieus en probeer dit vooral te voorkomen.

Psyllium
Wie het internet afstruint komt verschillende adviezen tegen over het gebruik van psyllium. Aangezien de werking van psyllium in de darmen van het paard nog lang niet volledig begrepen en onderzocht is, is het moeilijk om hier duidelijk waar- en onwaarheden van elkaar te onderscheiden. Een aantal feitjes op een rij:

Psyllium kan worden afgebroken in de darmen van het paard en daardoor zijn werkzaamheid verliezen. Om deze reden kan het verstandig zijn psyllium niet nat te maken voor het voeren.
Psyllium werkt laxerend, hierdoor kan opname van andere voedingsstoffen verminderd worden. Daarnaast wennen de darmen ook aan psyllium waardoor ze het beter/makkelijker gaan afbreken als het regelmatig gevoerd wordt. Om deze redenen wordt aangeraden maximaal 1 keer maand een psyllium kuur te geven aan je paard.
Psyllium is er in verschillende vormen; zaad, husk en poeder. Het is niet aangetoond welke vorm beter werkt. Het zaadje wordt wellicht moeilijker afgebroken en blijft daarmee langer werkzaam in het maagdarmkanaal. Aan de andere kant vormen de fijnere vormen (husk en poeder) en grotere massa doordat er meer vocht wordt opgenomen.

Altijd alert zijn op symptomen
Vertoont je paard symptomen van koliek, dunne ontlasting en vermagering, raadpleeg dan altijd een dierenarts! Geef daarbij altijd duidelijk aan of je paard eventueel zand binnen heeft kunnen krijgen ondanks alle preventieve maatregelen die je hebt genomen.

The post Zand in de mest (en darmen) first appeared on Paard en Mestonderzoek.

Natuurlijke weerstand

Merle Slagers — Fri, 04 Jun 2021 13:42:54 +0000

Op deze website spreken we regelmatig over de weerstand van het paard tegen worminfecties. De natuurlijke weerstand van het paard is een van de belangrijkste, en vaak meest onderbelichtte, factoren in de bestrijding van worminfecties. De natuurlijke weerstand is van veel factoren afhankelijk, waar leeftijd een hele belangrijke van is. Het is heel belangrijk om hier goed rekening mee te houden bij het gehele wormmanagement. Er zijn eigenlijk vier categoriën paarden waarbij er rekening gehouden moet worden met een mogelijk grotere gevoeligheid voor wormbesmettingen:

Veulens
Jonge paarden/ponies (t/m 5 jaar)
Paarden met een slechte weerstand (door ouderdom, ziekte, operatie, slecht in de vacht en mager)
De “stofzuigers”

Veulens
Bij veulens is het heel belangrijk je te realiseren dat zij nog weinig weerstand hebben tegen wormbesmettingen. Daarom zal de dierenarts waarschijnlijk ook adviseren merries vlak voor de bevalling preventief te ontwormen, en ook het pas geboren veulen preventief te ontwormen. Mestonderzoek kan bij veulens zeker ook ingezet worden om te bepalen welk wormmiddel op welk moment wordt ingezet, maar ook bij een schone uitslag kan de dierenarts toch adviseren preventief te ontwormen.

Jonge paarden/ponies
Jonge paarden moeten vaak hun weerstand nog opbouwen en zullen snel een worminfectie oplopen, die dan vaak ook zeer snel groeit. Bij deze paarden is mestonderzoek zeer belangrijk om het verloop van infecties strak te kunnen monitoren. Op die manier geef je het paard wel de mogelijkheid zelf weerstand op te bouwen tegen een worminfectie, maar ben je er wel op tijd bij als er ingegrepen moet worden.

Paarden met een slechte weerstand
Oudere paarden en paarden met een slechte weerstand moeten ook extra goed in de gaten worden gehouden. Op het moment dat er een wormbesmetting is, kan deze zich snel uitbreiden bij deze paarden. Regelmatig mestonderzoek voorkomt ook hier dat je voor verrassingen komt te staan.

De stofzuigers
De laatste categorie zijn de “stofzuigers”; deze paarden lijken altijd wel een wormbesmetting op te doen, waar andere paarden in dezelfde groep nergens last van lijken te hebben. Dit kan komen door een hogere gevoeligheid, deze gevoeligheid zou ook veroorzaakt kunnen worden door een erfelijke component. Maar vaak ook doordat de paarden lager in rang staan en zo op plaatsen moeten grazen die zich dicht bij de mestplekken bevinden. Het spreekt voor zich dat ook deze groep altijd goed in de gaten gehouden moet worden.

Door regelmatig mestonderzoek uit te voeren leer je de gevoeligheid voor worminfecties van je paard beter kennen en krijg je een goed beeld van de natuurlijke weerstand van je paard.

The post Natuurlijke weerstand first appeared on Paard en Mestonderzoek.

Strookbegrazing

Merle Slagers — Fri, 04 Jun 2021 13:37:53 +0000

Naast het regelmatig verweiden kan ook strookbegrazing ingezet worden om de infectiedruk van het weiland zo laag mogelijk te houden.

Bij het toepassen van strookbegrazing zorg je ervoor dat de paarden altijd vers gras tot hun beschikking hebben, hiermee voorkom je dat de paarden de weide te kort gaan grazen en gaan grazen dichtbij de plaatsen waar wordt gemest. Deze gebieden op de weide vormen het grootste besmettingsrisico op worminfecties.

Daarnaast kun je ervoor zorgen dat andere preventieve maatregelen optimaal effectief kunnen zijn. Op de stroken waar de paarden vanaf komen, kan de mest goed verwijderd worden, en de weide kan daar goed gebloot (uitmaaien) en gesleept worden. Op deze manier zorg je voor de meest ongunstige omstandigheden van mogelijke levensfases van parasieten op je weiland.

Hoe werkt strookbegrazing precies?
Bij strookbegrazing krijgen paarden niet meteen een complete weide tot hun beschikking voor het grazen, maar slechts een klein stukje, wat afgezet wordt met een verplaatsbare afrastering, vaak door middel van prikpaaltjes en een lijntje schrikdraad. Dit lijntje wordt regelmatig een stukje verplaatst, zodat de paarden er een nieuwe strook (nieuw) lang gras bij krijgen. Zet het lijntje wel op tijd weer verder, om te voorkomen dat paarden bij de toiletten (waar de infectiedruk het hoogste is) moeten grazen en/of het gras met pol en al uit de grond trekken als er geen lang gras meer is (hierdoor kunnen ze teveel zand binnenkrijgen).

The post Strookbegrazing first appeared on Paard en Mestonderzoek.

Stal ontsmetten

Merle Slagers — Fri, 04 Jun 2021 13:35:53 +0000

Ook in de stal kunnen paarden een worminfectie oplopen. De meest bekende wormbesmettingen die op stal worden opgelopen zijn de spoelworm en veulenworm, maar ook de bloedworm kan zich onder de juiste omstandigheden in de stal verder ontwikkelen.

Voor de algemene stalhygiëne en om evenuele wormbesmettingen te voorkomen, is het heel verstandig de stal af en toe extra goed schoon te maken. Haal de stal in dat geval goed leeg en spuit de stal schoon met de hoge druk spuit. Na het gewone schoonmaken kan de stal ontsmet worden met een dierenverblijfmiddel (bijvoorbeel Halamid). Hierna moet de stal eerst goed drogen voor er weer wordt opgestrooid.

The post Stal ontsmetten first appeared on Paard en Mestonderzoek.

Stal regelmatig leeghalen

Merle Slagers — Fri, 04 Jun 2021 13:34:41 +0000

Bij preventieve maatregelen binnen het wormmanagement bij paarden, denken veel mensen al snel aan mest uit de weide halen, preventief ontwormen, het weiland slepen of bloten, etc. Toch is er een hele belangrijke potentiele bron van worminfecties, waar niet zo snel aan gedacht wordt; de stal zelf!

De stal kan onder bepaalde omstandigheden namelijk de ideale voedingsbodem voor wormeitjes en larves zijn. De wormlarves zijn gek op vochtige en warme omgevingen. Als je gebruik maakt van bodembedekking zoals stro, gehakseld stro, vlas, zaagsel, of andere natuurlijke producten, dan is het goed mogelijk dat er ideal voedingsbodem ontstaat voor wormeitjes en larven. We hebben hier eerder al een uitgebreid artikel over geschreven, dus we gaan er nu niet al te diep op in.

Als de bodembedekking langer dan een week ligt en de mestballen en natte plekken worden niet (zeer) regelmatig uit de stal gehaald, dan loop je het risico dat er een worminfectie ontstaat. Als je geen potstal hebt, zorg er dan dus voor dat je de stal iedere week helemaal leeghaald en dat je de mestballen en natte plekken zoveel mogelijk verwijdert. Heb je wel een potstal, dan is het minstens zo belangrijk om dagelijks de natte plekken en mestballen te verwijderen. Daarnaast is het met een potstal nog eens extra belangrijk om er voor te zorgen dat er geen mest van een paard met een worminfectie in de stal terechtkomt. En daarvoor is het natuurlijk essentieel om geregeld mestonderzoek te doen, zodat je inzicht hebt in eventuele worminfecties van je paard(en).

The post Stal regelmatig leeghalen first appeared on Paard en Mestonderzoek.

Andere grazers op de weide

Merle Slagers — Fri, 04 Jun 2021 13:32:59 +0000

Het laten grazen van andere dieren kan als een soort “stofzuiger” dienen voor de aanwezige worminfecties. Het laten grazen van schapen, geiten of koeien kan op die manier de infectiedruk van een weiland omlaag brengen. Hierbij moet er echter wel rekening mee worden gehouden dat deze dieren niet weer een andere besmetting op het weiland introduceren zoals bijvoorbeeld de leverbot. Leverbot zal met name een probleem kunnen vormen in natte weilanden waar sloten omheen liggen.

Indien de weide met leverbot is besmet kan het helpen om loopeenden in te zetten op de leverbot slakjes op te eten.

The post Andere grazers op de weide first appeared on Paard en Mestonderzoek.

Regelmatig verweiden

Merle Slagers — Fri, 04 Jun 2021 13:31:23 +0000

Bij het regelmatig verweiden van paarden zorg je ervoor dat andere preventieve maatregelen optimaal effectief kunnen zijn. Als de weide leeg staat is het dus van belang om de mest te verwijderen en de weide goed te bloten en te slepen. In het meest ideale geval wordt er een ronde gehooid. Op deze manier zorg je voor de meest ongunstige omstandigheden van mogelijke levensfases van parasieten op je weiland.

Daarnaast kun je met regelmatig verweiden voorkomen dat de paarden de weide te kort gaan grazen en moeten grazen dichtbij de plaatsen waar wordt gemest. Deze gebieden op de weide hebben het grootste besmettingsrisico.

Bij het verweiden is het ook van belang om zeker te weten dat de paarden geen besmetting meenemen naar het nieuwe stuk weiland waar ze op gezet worden. Voorkomen is immers beter dan genezen. Het is van belang mestonderzoek uit te voeren voordat paarden op een nieuw stuk weide worden gezet zodat er maatregelen genomen kunnen worden indien er een wormbesmetting wordt gevonden.

Een veel gehoord misverstand is dat een weiland schoon is nadat het een winter rust heeft gekregen. Helaas is dit niet waar. Bijna alle wormsoorten kunnen met gemak een Nederlandse winter overleven. Vaak niet als volwassen worm, maar wel als eitje of in een tussengastheer. Als de temperaturen in het voorjaar weer omhoog gaan, gaan deze eitjes zich ook weer ontwikkelen en gaat de levenscyclus van de worm gewoon weer verder. Een weide is pas echt schoon als er na het omploegen en inzaaien nog geen paarden op hebben gelopen.

The post Regelmatig verweiden first appeared on Paard en Mestonderzoek.

Mestbult keren

Merle Slagers — Fri, 04 Jun 2021 13:30:38 +0000

Met de toenemende wormresistentie bij paarden, wordt het steeds belangrijker om de focus te verleggen naar preventie van worminfecties. Door preventieve maatregelen te nemen, wordt de noodzaak om te ontwormen minder en kan de snelheid waarmee resistentie ontstaat/toeneemt worden afgeremd. Als je de mest van je eigen paarden gebruikt om je weiland te bemesten, dan is het goed om daar even bij stil te staan. Dat kun je namelijk niet zomaar doen, zonder het risico te lopen dat je het probleem verergert.

Het warmste punt van de mesthoop bereikt temperaturen van boven de 40 graden door het rottingsproces dat plaatsvindt. In dergelijke temperaturen kunnen de wormeitjes en de larven niet overleven. Het probleem is alleen, dat de buitenkant van de mesthoop een stuk kouder is en daar is het juist een ideale temperatuur voor de eitjes en de larves. Om alle eitjes en larves te doden, moet de mesthoop dus enkele keren worden gekeerd, zodat ook de eitjes en larves op de minder hete plaatsen worden gedood. Met de mestvork de mestbult op en keren die hoop dus! Natuurlijk wil je ook graag weten of je inspanningen effectief zijn. Een extra reden om regelmatig mestonderzoek bij je paarden uit te laten voeren. Alleen dan ben je echt in control op het gebied van het wormmanagement van je paarden.

The post Mestbult keren first appeared on Paard en Mestonderzoek.

Mest in 1 hoek van het weiland

Merle Slagers — Fri, 04 Jun 2021 13:29:12 +0000

Een belangrijke preventieve maatregel tegen worminfecties, is het uit het weiland verwijderen van mest. Heb je geen tijd/mogelijkheid om iedere dag de mest uit je weiland te halen, dan kun je er ook voor kiezen om alle mest in 1 hoek van het land te gooien. Dat is natuurlijk een compromis, maar het is beter dan niets doen. Waarom het zinvol is om dit te doen en waar je dan rekening mee moet houden, leggen we uit aan de hand van de cyclus van de wormen (zonder hier al te diep op in te gaan, dus het is een beetje versimpeld).

Wat je in de cyclus ziet gebeuren, is dat de eitjes van de worm met de mest mee naar buiten komen. Deze komen dus op het weiland terecht. De mestbal zorgt (door de vochtige en warme omgeving) voor een goede omgeving om te ontwikkelen tot larve, zoals je ziet bij stap 4. Vervolgens ontwikkelen de eitjes zich tot larven en daarvoor zijn vochtige (warme) omstandigheden nodig. In de mest kunnen ze goed ontwikkelen tot larve. Zodra ze zich tot larve ontwikkeld hebben, zoeken ze lang vochtig gras en klimmen daarin naar boven, waarna ze door het grazende paard worden opgenomen en zo begint de cyclus weer opnieuw. Het uit het weiland verwijderen van de mest, levert dus een positieve bijdrage aan de worminfectie op je weiland.

Als je geen tijd/mogelijkheid hebt om de mest van het weiland te halen, kun je er ook voor kiezen de mest zoveel mogelijk in een hoek van je weiland te gooien. Het is dan wel heel belangrijk om te zorgen dat de paarden hier niet bij kunnen komen, dus zet de hoek heel ruim (een meter of 2/3 er omheen) af en zorg dat de paarden niet bij het (lange) gras rondom al die mest kunnen, want dan heb je het eigenlijk allemaal voor niets gedaan. Natuurlijk wil je ook graag weten of je inspanningen effectief zijn. Een extra reden om regelmatig mestonderzoek bij je paarden uit te laten voeren. Alleen dan ben je echt in control op het gebied van het wormmanagement van je paarden.

The post Mest in 1 hoek van het weiland first appeared on Paard en Mestonderzoek.

Mestruimen

Merle Slagers — Fri, 04 Jun 2021 13:27:51 +0000

Wormmanagement vormt een belangrijk deel van de verzorging van paarden. Met de toenemende resistentieproblematiek wordt het steeds belangrijker om aandacht te hebben voor preventieve maatregelen. Een belangrijke, maar o zo vermoeiende, maatregel die je kunt nemen is het uit het land verwijderen van de mest, in de volksmond mestruimen genoemd. Het liefst zo snel/vaak mogelijk. Waarom dit zo’n belangrijke maatregel is, zullen we aan de hand van de wormcyclus proberen uit te leggen.

Wat je in de cyclus ziet gebeuren, is dat de eitjes van de worm met de mest mee naar buiten komen. Deze komen dus op het weiland terecht. De mestbal zorgt (door de vochtige en warme omgeving) voor een goede omgeving om te ontwikkelen tot larve, zoals je ziet bij stap 4. Vervolgens ontwikkelen de eitjes zich tot larven en daarvoor zijn vochtige (warme) omstandigheden nodig. In de mest kunnen ze goed ontwikkelen tot larve. Zodra ze zich tot larve ontwikkeld hebben, zoeken ze lang vochtig gras en klimmen daarin naar boven, waarna ze door het grazende paard worden opgenomen en zo begint de cyclus weer opnieuw. Door mest zoveel mogelijk uit het weiland te halen, voorkom je zo goed mogelijk dat de eitjes zich kunnen ontwikkelen en er een nieuwe infectie op het land kan komen.

Het is echter wel goed om je te realiseren dat, ook al haal je mest dagelijks uit het weiland, er nog steeds sprake kan zijn van een worminfectie op je weiland. Deze eitjes en/of larves kunnen het namelijk best lang uit houden op je weiland. Natuurlijk wil je ook graag weten of je inspanningen effectief zijn. Een extra reden om regelmatig mestonderzoek bij je paarden uit te laten voeren. Alleen dan ben je echt in control op het gebied van het wormmanagement van je paarden.

The post Mestruimen first appeared on Paard en Mestonderzoek.